Drodzy Pielgrzymi!
Warszawska Pielgrzymka Piesza na Jasną Górę od ponad trzech wieków wpisując się w historię chrześcijaństwa na ziemiach polskich, stała się duchowym dziedzictwem wielu pokoleń naszych rodaków. Spłacając niejako dług tym, którzy przed nami pokonywali pątniczy szlak ku Jasnogórskiemu Sanktuarium Królowej Polski, a jednocześnie myśląc o przyszłości tego fenomenu religijno-społeczno- kulturowego przedkładamy Wam propozycję złożenia wniosku do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, celem wpisania Warszawskiej Pielgrzymki Pieszej na Jasną Górę na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego prowadzoną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Podczas trwania 312 WPP zostaną wyłonieni reprezentanci poszczególnych grup, którzy podpiszą w
Waszym imieniu wniosek główny.
Niemniej jednak, gorąco prosimy o wyrażenie swojego poparcia już teraz, poprzez wypełnienie, podpisanie a następnie przesłanie formularza wniosku na:
– adres e-mail: warszawa@paulini.pl
– pocztą tradycyjną na adres: Klasztor Paulinów; ul. Długa 3; 00-263 Warszawa
Wniosek będzie można także składać podczas zapisów w dolnym kościele przy ul. Długiej 3 w Warszawie w dniach 3-6.08 oraz na trasie pielgrzymki w mobilnym punkcie informacyjnym.
DOKUMENTY DO POBRANIA
Czym jest niematerialne dziedzictwo kulturowe?
Niematerialne dziedzictwo kulturowe to wszelkie przekazane nam przez poprzednie pokolenia tradycje, zwyczaje i obyczaje, wiedza, wartości, umiejętności i związane z nimi przedmioty czy miejsca.
Wymienić można 5 obszarów (domen), w których szczególnie silnie przejawia się dziedzictwo niematerialne:
- tradycje i przekazy ustne, między innymi bajki, przysłowia, pieśni, oracje, opowieści wspomnieniowe i wierzeniowe, historie, przemowy, lamenty pogrzebowe, zawołania pasterskie i handlowe, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego;
- sztuki widowiskowe i tradycje muzyczne, w tym tradycje muzyczne wokalne, instrumentalne i taneczne, widowiska religijne, karnawałowe i doroczne;
- praktyki społeczno-kulturowe, takie jak zwyczaje, rytuały i obrzędy doroczne, sytuacyjne i rodzinne, chrzciny, wesela, pogrzeby, ceremoniały lokalne i środowiskowe, zwyczaje odpustowe i pielgrzymki, gry i zabawy, folklor dziecięcy, sposoby świętowania, praktyki służące nawiązywaniu kontaktów międzyludzkich, sposoby składania życzeń, tradycyjne wyobrażenia o wszechświecie, na przykład meteorologia ludowa;
- wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata, między innymi tradycyjne sposoby leczenia, zamawiania miłosne i medyczne;
- wiedza i umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.
Wartość i znaczenie przekazanego nam przez poprzednie pokolenia dziedzictwa polega zwłaszcza na tym, że przydaje praktykującym je grupom i osobom cechy wyróżniające, tworzące wyjątkową tożsamość indywidualną, grupową, narodową, religijną, etniczną. Pomaga budować poczucie przynależności do danej społeczności i określa nasze miejsce w świecie. Przykładem mogą być polskie tradycje wigilijne, noszenie strojów regionalnych czy sporządzanie typowych dla konkretnego regionu potraw. Pielęgnowane dziedzictwo niematerialne stanowi także dumę miejscowości, regionu i kraju, jest świadectwem ich atrakcyjności, źródłem radości i twórczej ekspresji, a dla rzemieślników i twórców często źródłem dochodu.
Niematerialne dziedzictwo kulturowe jest jednocześnie tradycyjne i żywe – rozwija się i zmienia wraz ze zmieniającym się otoczeniem i warunkami. Na przestrzeni czasu pewne jego przejawy mogą zanikać, dając początek nowym formom. Dziedzictwo niematerialne stanowi ogniwo łączące naszą teraźniejszość z przeszłością naszych przodków i przyszłością naszych dzieci. Przetrwanie dziedzictwa niematerialnego w jego wielkim bogactwie jest warunkiem utrzymania różnorodności i odrębności kulturowej – jest to szczególnie istotne w obliczu postępującej globalizacji. Jako depozytariusze tego dziedzictwa jesteśmy za nie odpowiedzialni – to od nas zależy, czy przetrwa i czy zostanie przekazane kolejnym pokoleniom.
Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Ratyfikowana przez Polskę w 2011 roku Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego nakłada na państwa członkowskie obowiązek inwentaryzacji przejawów dziedzictwa niematerialnego znajdujących się na ich terytoriach.
Prowadzona w Polsce od 2013 roku Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego stanowi realizację tego wymogu – jednocześnie jest niezmiernie wartościowym programem dokumentującym i popularyzującym istniejące niematerialne dziedzictwo naszego kraju. Prowadzi ją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.
Lista ma charakter informacyjny, zawiera opis zjawisk, rys historyczny, informacje o miejscu występowania i znaczeniu dla społeczności oraz materiały fotograficzne. Wpis na Listę przyczynia się do zachowaniu tradycji i zjawisk oraz pomaga w ich promocji, a także szerzy wiedzę i umiejętności związane z dziedzictwem kulturowym.
Zgodnie z zapisami Konwencji UNESCO z 2003 roku krajowy inwentarz przejawów dziedzictwa niematerialnego stanowi także podstawę do formułowania wniosków o wpis elementów dziedzictwa z terenu Polski na międzynarodowe listy prowadzone przez UNESCO w ramach Konwencji.
Zgłoszenie elementu niematerialnego dziedzictwa kulturowego na Krajową listę musi odbywać się przy jak najszerszym zaangażowaniu związanych z danym zjawiskiem społeczności (tzw. depozytariuszy niematerialnego dziedzictwa kulturowego) i za ich świadomą i dobrowolną zgodą.
Aby zgłosić zjawiska z zakresu niematerialnego dziedzictwa kulturowego do wpisu na Krajową listę, należy wypełnić formularz dostępny na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Poprawne formalnie wnioski podlegają ocenie Rady ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Kierując się opinią Rady, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dokonuje wpisów na Krajową listę. Rejestr publikowany jest na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa pod adresem niematerialnie.nid.pl.
Kryteria wpisu na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego:
K1. Element jest zgodny z definicją niematerialnego dziedzictwa kulturowego Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (art. 2 pkt 1 i 2 Konwencji) .
K2. Element jest przekazywany z pokolenia na pokolenie i stale odtwarzany przez wspólnoty i grupy, które uznają go za część swojego dziedzictwa.
K3. Opracowano plan ochrony służący zabezpieczeniu elementu i podtrzymaniu jego żywotności.
K4. Element został zgłoszony do wpisu przy jak najszerszym możliwym udziale i zaangażowaniu zainteresowanej wspólnoty, grupy, a w niektórych przypadkach także jednostek, które tworzą, utrzymują i przekazują dany element dziedzictwa niematerialnego oraz za ich uprzednią świadomą zgodą.
